Przy pierwszej wizycie lekarskiej potwierdzającej istnienie ciąży ginekolog oblicza, najczęściej na podstawie daty ostatniej miesiączki, przewidywany termin porodu. Nadejście tego wielkiego dnia organizm ciężarnej mamy oznajmia już jakiś czas wcześniej. Oto zwiastuny nadchodzącego rozwiązania:

Obniżenie dna macicy
Jest to najwcześniejszy obserwowalny objaw nadchodzącego porodu. Już około 3 lub 4 tygodnie przed planowanym terminem porodu ciężarna macica, która w 36. tygodniu ciąży osiągnęła wysokość łuków żebrowych, przygotowuje się do narodzin poprzez obniżenie się i zejście do miednicy. Podwyższające się z biegiem rozwoju ciąży dno macicy wyraźnie się wtedy obniża osiągając wysokość, jaką miało około 32 tygodnia ciąży.

Wstawianie się główki dziecka do wchodu miednicy
Maluszek przygotowuje się do wyjścia na świat poprzez nakierowanie swojej główki do otworu ograniczonego kośćmi miednicy. Główka dziecka zagina się wówczas znacznie tak, że we wchodzie miednicy przoduje potylica maluszka. Wstawianie główki ma miejsce, podobnie jak obniżenie macicy, około 3/4 tygodnie przed porodem.

Występowanie skurczów przepowiadających
Na kilka dni przed porodem macica rozpoczyna trening swojej czynności skurczowej poprzez delikatne kurczenie się i rozkurczanie. Zazwyczaj te niewielkie skurcze są niebolesne dla mamy (oczywiście nie mają one nic wspólnego ze skurczami właściwymi inicjującymi początek porodu).

Centralizacja szyjki macicy
Szyjka macicy przystosowuje się do porodu poprzez przemieszczenie mające na celu zrównanie swojej długiej osi z osią kanału rodnego miednicy.

Dojrzewanie szyjki macicy
Szyjka macicy przygotowuje się do rozwarcia porodowego przez zmianę konsystencji i zwarcia już na kilka tygodni przed porodem. Staje się wtedy miękka i bardziej rozciągliwa oraz skraca się w wymiarze podłużnym. O całkowitej dojrzałości szyjki świadczy jej drożność na ok. 1 (u pierwiastek) lub 2 palce (u wieloródek).

Znaczenia bądź plamienia
Dojrzewanie szyjki macicy wiąże się z odejściem z jej światła czopa śluzowego zamykającego kanał szyjki. Wówczas poprzez kanał może się wydobywać śluz ze smużkami krwi (pochodzącej z pękających w wyniku rozciągania drobnych naczyń włosowatych szyjki).

Uczucie parcia na pęcherz moczowy
Wywoływane jest przez bliskość i lekki ucisk obniżonej główki dziecka ze ścianami pęcherza moczowego.

Na krótko przed rozwiązaniem ciężarna doświadcza objawów zbliżającego się porodu:

• objawy ogólne – ból głowy, niepokój, kołatanie serca, uczucie gorąca, bóle krzyża;
• objawy z przewodu pokarmowego – wymioty, biegunka, wzdęcia;
• objawy z narządów płciowych – wzmożone upławy, uczucie nacisku w okolicy krocza;
• zmniejszone odczuwanie ruchów dziecka.

Źródła:
W. Dudenhausen, W. Pschyrembel, Położnictwo praktyczne i operacje położnicze, Warszawa 2002.
G. H. Bręborowicz [red.], Położnictwo. Podręcznik dla położnych i pielęgniarek, Warszawa 2002.

Autor: Magdalena Dudziak