Narodziny dziecka to wielkie wydarzenie w życiu rodziców, częstokroć wręcz przełomowe. Wiąże się z nim bardzo wiele oczekiwań i radości, lecz niejednokrotnie także sporo obaw i niepewność związane zarówno z samym porodem, jak też z późniejszą opieką nad niemowlęciem. Szczególny niepokój towarzyszyć może młodym małżeństwom, które oczekują pierwszego dziecka. Szkoły rodzenia to zaplanowane dla przyszłych rodziców zajęcia przygotowujące ich na ten szczególny czas narodzin.

Co oferuje szkoła rodzenia?
Ciąża jest dla przyszłej mamy dużym wysiłkiem – to burza hormonów warunkująca zmienność nastojów i potrzeb, znaczące, często trudne do zrozumienia i zaakceptowania zmiany w wyglądzie i funkcjonowaniu ciała, a także zwyczajny pojawiający się niekiedy niepokój o prawidłowy rozwój maleństwa, przebieg porodu czy też późniejsze obowiązki rodzicielskie. Uczucia te nie są obce także ojcom oczekującym narodzin. Szkoła rodzenia pozwala nabyć wielopłaszczyznowej świadomości odnośnie do zbliżających się doświadczeń, począwszy od sfery fizjologicznej i emocjonalnej, przede wszystkim zaś wiedzę praktyczną w konkretnych sytuacjach. Tematy spotkań obejmują zazwyczaj: okres przedporodowy, okres porodu oraz okres poporodowy.

Okres przedporodowy

• zwrócenie uwagi na zmiany w organizmie kobiety oczekującej dziecka, ich przyczyny i radzenie sobie z nimi;
• przedstawienie diety kobiety ciężarnej oraz kwestii higieny i szeroko pojętego dbania o siebie w tym okresie;
• kwestię badań lekarskich w czasie ciąży;
• omówienie rozwoju płodowego maleństwa, etapy jego dorastania w brzuchu mamy, umiejętności, jakie nabywa z każdym kolejnym dniem;
• pogłębianie więzi emocjonalnej pomiędzy małżonkami w osobliwym okresie ciąży, nauka wspólnego radzenia sobie z emocjami niesionymi przez ten czas;
• ćwiczenia ruchowe bezpieczne i wskazania dla kobiet w ciąży;
• zwrócenie uwagi na sytuacje nietypowe, niepokojące ciężarną objawy, symptomy, w przypadku których konieczne jest powiadomienie lekarza;
• wyszczególnienie niezbędnych dokumentów, ubrań i przyborów dla mamy i dziecka oraz taty koniecznych do zabrania ze sobą na czas pobytu w szpitalu;
• niektóre szkoły, szczególnie te przyszpitalne oferują swoim uczestnikom możliwość obejrzenia sali porodowej.

Okres porodu

• zapoznanie z oznakami zbliżającego się porodu;
• omówienie przebiegu porodu naturalnego, jego faz;
• przedstawienie możliwości aktywnego uczestnictwa mamy i taty w toku porodu;
• zademonstrowanie pozycji przydatnych w czasie pierwszej fazy porodu oraz technik masażu przeciwbólowego;
• przedstawienie ćwiczeń oddechowych i ćwiczeń parcia przydatnych we właściwej fazie narodzin dziecka;
• pozycje porodowe oraz alternatywne formy narodzin dziecka, np. poród w wodzie;
• specyfikę porodu przez cesarskie cięcie.

Okres poporodowy

• omówienie okresu połogu, higieny i pielęgnacji w tym czasie (w tym sposobów pielęgnacji rany krocza lub brzucha po cięciu) oraz odpowiedniej diety;
• zaprezentowanie bezpiecznego trzymania, podnoszenia i przenoszenia maleństwa;
• zalety naturalnego karmienia, prawidłowe sposoby, pozycje do karmienia piersią, dieta mamy karmiącej;
• problemy mam karmiących, zapalenie sutka, nawał pokarmu, brak pokarmu;
• pielęgnacja niemowlęcia (kąpiel, przewijanie, pielęgnacja pępka);
• ćwiczenia poporodowe, powrót do formy po porodzie.

Aby szkoła rodzenia mogła skutecznie wyjść naprzeciw wszelkim oczekiwaniom, zapytaniom i obawom przyszłych rodziców, jej zajęcia prowadzone są przez specjalistów wielu dziedzin, zwłaszcza medycznych, czyli położną, lekarza ginekologa, neonatologa, pediatrę, fizjoterapeutę czy pielęgniarkę noworodkową, ponadto do dyspozycji rodziców jest psycholog, który również prowadzi wybrane fragmenty zajęć. Zajęcia opierają się przede wszystkim na aktywizacji małżonków, choć nie ma żadnego przymusu, aby para uczęszczała do szkoły rodzenia razem. Podstawą są zajęcia praktyczne, ćwiczenia, które każda mama wypróbowuje na sobie oraz ćwiczenia z wykorzystaniem lalek-noworodków. Uzupełnieniem ich są wykłady tematyczne, warsztaty psychologiczne, jak też spotkania indywidualne z poszczególnymi specjalistami.

Źródła:
Ł. Drozda, Podręcznik dla instruktorów szkół rodzenia, Warszawa 2001.
Ch. Lees (i in.), Ciąża. Przewodnik po dziewięciu najważniejszych miesiącach w życiu kobiety, Warszawa 2002.

Autor: Magdalena Dudziak